“Akaryakıt Fiyatları İle İlgili Talimat Verildi”

“Akaryakıt Fiyatları İle İlgili Talimat Verildi” Başbakan Ersin Tatar, katıldığı programda ekonomiye ilişkin soruları yanıtladı. Uluslararası Para Fonunun açıklaması oldu. Gelir, emlak vergilerini arttırın dedi. Acaba sizde geliri yüksek kişilere vergi koymayı düşünüyor musunuz? Tatar: Çeşitli değerlendirmeler var. Şu an yaşadığımız KKTC’nin karşı karşıya kaldığı en büyük ekonomik krizdir. Bizim , turizme, yüksek öğretime, konuta dayalı bir ekonomimiz vardır. Hepsi bıçakla kesilmiş gibi kesildi. Bu ortamdan bu sektörlere yatırım yapmış ve kazanç elde edenler de etkilendi. Bizim iş adamının da güvenini kazanmamız lazım. Temkinli olmak lazım, daha adaletli bir vergi sistemi yapılması lazım ama derhal büyük gelirleri olan insanlara salmak doğru olmaz, ortam müsait değildir. Ancak onlar da yanlarında çalışanları dışarı atmamalıdır. Hükümet olarak onlardan şu andaki isteğimiz fedakarlık etmeleri ve çalışanlarına kendi kaynakları ile maaşlarını vermeleridir. Kapatılmış olan sektörlerdeki çalışanlara işlerini kaybetmemeleri için 1500 Lira veriliyor. Bunlar için Devlet 90 milyon TL ödüyor. Bir kısmı açılacaksa olsa bile Mayıs sonu itibariyle ona yakın bir rakam yine bu insanlara ödenecek. İlerisi içinse ümitliyiz. KKTC’nin bu krizi iyi yönetmesi bize fayda sağlayacaktır. GAÜ’den satın alınan 160 yatak kapasiteli çok güzel hastane yakında halkın hizmetinde olacaktır. Paramız hazır. İhale şartnamesi, ihale ve proje hazır olduğu için süratle tamamlanır. Pandemi hastanesine gelince bunu da düşündük. Sayın Pilli’nin verdiği bilgiye göre Aralık ayından beri çalışma yapıyorlar. Şu an bu koşullarda Nalbantoğlu’nda 50’den fazla yatak var, GAÜ tamamlandıktan sonra o da kullanılabilir. Akçiçek Hastanesi’nde de 60 yatak var, o da kullanılabilir. İlerde şartlar olursa pandemi hastanesi yapılabilir. Bütçe ne olacak? Tatar: Ülkemizde de dünyada da covid öncesi ve sonrası denilen bir durum vardır. Nisandayız, Ekim ayında bütçe hazırlayacağız. Bütçe, elinizdeki ve elde edilecek gelirleri harcama disiplinidir. Gelirlere bakmak lazımdır. O günün şartlarına bakacağız. Gelirimiz ne olacak, borçlanma kabiliyetimiz ne olacak bunu değerlendireceğiz. Ama mutlaka bir borçlanma olacaktır. O günün gelirlerine göre harcama kalemleri olacaktır. Mesela bugün toplantı yaptık ve yardımları değerlendirdik. Gördük ki, 10 binin üzerindeki insanımız geliri yok diye gıda yardımı almak için başvurdu. Buna göre de düzenlemeler yapmak ve bütçeyi şekillendirmek lazım. Hiç bir şey eskisi gibi olmayacak. Vergi adaleti ile birlikte bunlara bakmak durumundayız. 2006-2013 arasında TC’den 9 milyar katkı yapılmış. Türkiye hükümetinin şahsınıza desteği var ama Türkiye’den maddi destek gelmiyor, gelmeyeceği düşünülüyor. Nedir gerekçe? BAŞBAKAN TATAR: Türkiye her zaman katkıları sürdürdü, bundan sonra da sürdürecek. Geçen yıl Cumhurbaşkanı Yardımcısı Sayın Oktay’la 750 milyonluk bir paket imzaladık ve neticeden o para akışı oldu. Temaslarımız sürüyor… 750 milyon geldi ama 650 milyon güvenlik giderlerine gitti. Siz Erdoğan’la görüştünüz dediniz, acil yardım gelsin dediniz mi? Tatar: Heyetler sürekli görüşüyor. Çalışmalar orada olur. Bizim konuşmalar heyetlere yansır. Sayın Cumhurbaşkanı Erdoğan’dan bize bir katkı yapılacağı heyetlerin çalışmalarını sürdürüldüğü cevabını aldık. Bedelli askerlik meselesi ne olacak? Bu yolla bir kaynak yaratılabilir mi? Hükümetin pozisyonu nedir? Tatar: Biz GKK komutanını bakanlar kuruluna davet ettik, konuşmalar yaptık. Özellikle İngiltere’den gelmek isteyen insanlara bedelli askerlikten faydalanmaları için yasal mevzuatlara bakıyoruz. Daha da kolaylaştırmak için bakılıyor. Bir komite oluşturuldu. Bana da bilgi verecekler. Türkiye’de askerlik yapmış olan, burada yapması gerekenler var, komite bunlara bakacak, çalışmaları sürdüreceğiz. Biz bedelli askerlikten dolayı büyük gelir elde etmek peşinde değiliz. KKTC’ye İngiltere’den gelip bedelli askerlik yapan 100 kişi civarıdır. Bu ülkede yaşayan ve askerlik mükellefiyeti olanların sayısı da her yıl için en fazla bin civarıdır. Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığı’nın mutlaka bu sayıya ihtiyacı vardır. Bu da yetmiyor ve Barış Kuvvetleri Komutanlığı’ndan sınırlarımız için destek kuvvet sağlanıyor. Bedelli askerlik daha fazla yurt dışında yaşayanların ülkemize gelip gitmeleri için konuşuluyor. Komitenin çalışmalarını değerlendireceğiz Akaryakıt ve elektrik fiyatlarının ucuzlaması planlanıyor mu? Tatar: Brent petrolün fiyatı 25 doların altına düştü. Dünya ekonomisinde daralmalar var. Akaryakıta talep düşeceği için fiyat bu şekilde aşağılara düştü. Talimatımız insanlara yansıtılması. Stoklardaki akaryakıtın fiyatı yükseklerdeydi. Yeni alımlarda bu fiyatlardan alınacak ve tüketiciye yansıtılacak. En erken zamanda yansıması için çalışmalar sürüyor. Ama dolar da 7 ye yükseldi. Bu da göz ardı edilmemeli. Daha fazla petrol depolamak için ihaleye gidileceği duyumları var. Bunu eleştirenler de var. Böyle bir durum gündeme gelir mi? Tatar:Bu benim bilgime gelmedi. Çeklerinin karşılığı yatırmayan, çeken iş insanları için kara defter var diyorsunuz. Ne yapacaksınız? Bir de maskeler yurt dışından geldi, fahiş fiyata aldıklarını söylüyorlar. Güneyde 10 bin maske var ve geçişine izin verilmiyor deniyor. Böyle bir şey var mı? Tatar: Ben maskeleri getiren Hasan beye gel görüşelim dedim, gelmedi. 20 bin güneyde olmak üzere elinde maske varmış. 10 binini bize verecek 10 binini de satacak. Ancak bizim yasalarımız Güney Kıbrıs gümrüklerinden getirilen malzemelerin yeşil hat tüzüğüne uygun değilse bu tarafa geçirilemeyeceğini yazar.Ancak bağışlayacaksan getir dedik, gelmedi. Şimdi Mağusa gümrüğünden buraya getirmeye çalışıyor.Buyursun getirsin. Ama Ticaret Dairesi’ne talimat verildi; Fırsatçılığa kimsenin hakkı yoktur. Kara deftere gelince… Böyle bir şey yoktur.Ben parası olan, mevduatı olan, malı almış ve çeki ileri tarih yazmış ama şimdi parayı çekiyor ve ödemiyorsa bu ahlaksızlıktır dedim.Merkez Bankası’ndan adlığım bilgilere göre ödenmeyen çeklerin oranı yüzde 10’a düştü. Ahlaklılar ödemeye başladı. Oran gerilediğine göre çoğu insanımız ahlaklıdır demektir. Ben insanıma güveniyorum. Vatandaş neden KKTC Merkez Bankası Başkanı KKTC’den biri olmuyor diye soruyor. Ercan Havalimanı ne olacak?AKSA ne olacak?Bir takım radikal adımlar düşünülüyor mu? Tatar: KKTC de bir hukuk düzeni var. Buna bağlı olarak yapacağınızı önceden düşünmeniz lazım. Devlet vatandaşını zarara uğratmak istemez. Bunun tazminatı da olabilir. Hukuk çalışıyor. Ercan’da sözleşme var. Orada bir durum var, ama sözleşmeyi fesh etmek diye bir durum yok. AKSA konusunda ise 2008’de yapılan bir sözleşme var. O sözleşme Ferdi Sabit Soyer’in başbakan olduğu dönemde yapılmış. Neden 16 yıl? Ben kimseye hakaret etmedim, gerçeği söyledim. Böyle sözleşmeler uzun süreli olmamalıdır. Eğer jeneratörlerin ömrü 6 seneyse, sözleşme de öyle olmalı. Orada kira bedelinde bir sıkıntı var. 7 senede bitebilirdi. Ama görüşmelerin yapılması talimatını verdik. Merkez Bankası konusunda ise söyleyeceklerim şunlardır.KKTC’de kullanılan para TL’dir.Türkiye’nin bu konudaki duruşu ve katkısı çok önemlidir. KKTC’nin ayakta durabilmesinin önemli sebebi Türkiye’nin bu ülkenin ve merkez bankasının arkasında durmasıdır. Yönetim kurulunda bu işi bilen isimler var. TC merkez bankası ile sürekli istişare içinde olan, her hangi bir durumda likidite sağlayabilen bir kişinin de burada olması bence çok önemlidir. Bekamız, sağlığımız ve istikrarımız için KKTC gibi tanınmayan bir Devleti şu anda bu şekilde yönetmemiz lazımdır. (BRT)