Türkiye’de silahların bırakılması ve çözüm sürecinin hukuki bir çerçeveye oturtulması amacıyla hazırlanan 12 maddelik “Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi”, TBMM Genel Kurulu’nda görüşülmeye başlandı. İYİ Parti’nin teklifin Anayasa’ya aykırı olduğu yönündeki itirazı reddedilirken, düzenlemenin geniş bir siyasi destekle kabul edilmesi bekleniyor.

Genel Kurul’daki görüşmeler, MHP’li TBMM Başkanvekili Celal Adan’ın başkanlığında başladı. Oturuma MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli ile İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu da katıldı.

İYİ Parti milletvekilleri Genel Kurul’a Türk bayraklı atkılarla gelirken, parti sıralarına da Türk bayrakları yerleştirdi.

İYİ Parti’nin itirazı kabul edilmedi

İYİ Parti tarafından, kanun teklifinin Anayasa’ya aykırı olduğu gerekçesiyle geri çekilmesi amacıyla sunulan grup önerisi Genel Kurul’da kabul edilmedi.

İYİ Parti Grup Başkanvekili Turhan Çömez, teklifin hazırlanma sürecini ve komisyondaki görüşmeleri eleştirerek düzenlemenin Anayasa’ya aykırı bir af niteliği taşıdığını öne sürdü. Çömez, teklifin Anayasa Komisyonu’nda da ele alınması yönündeki taleplerinin karşılanmadığını belirterek düzenlemenin yaklaşık 4 bin kişiyi ilgilendireceğini savundu.

AKP ise düzenlemenin af niteliğinde olmadığını, kapsamı ile uygulanma şartlarının açık şekilde belirlendiğini ifade etti. TBMM Adalet Komisyonu Başkanı Cüneyt Yüksel, yasanın uygulanmasının güvenlik kurumlarının tespitleri ve Milli Güvenlik Kurulu’nun kararına bağlandığını belirterek teklifin Anayasa’ya aykırı olmadığını söyledi.

Yeni Parti’de kapalı toplantı

Genel Kurul görüşmeleri öncesinde Yeni Parti de Genel Başkan Özgür Özel başkanlığında kapalı grup toplantısı yaptı. Özel’in toplantıda milletvekillerine “Konuşmamı dinleyin, bana güvenin” ifadelerini kullandığı aktarıldı.

Partinin oylama sırasında bağlayıcı bir grup kararı almayacağı ve milletvekillerinin kendi değerlendirmeleri doğrultusunda oy kullanacağı belirtildi. Bazı Yeni Parti milletvekillerinin teklife karşı oy kullanması veya oylamaya katılmaması bekleniyor.

Yeni Parti Grup Başkanvekili Murat Emir ise silahların susmasını sağlayacak adımları önemsediklerini ancak teklifin hazırlanması sırasında ortak aklın yeterince işletilmediğini söyledi. Emir, komisyon raporunda bulunan demokratikleşmeye yönelik bazı önerilerin yasa teklifine yansıtılmamasını eleştirdi.

Özgür Özel’in partinin nihai kararını Genel Kurul kürsüsünden açıklaması bekleniyor.

CHP’den destek açıklaması

CHP Grup Başkanvekili Rahmi Aşkın Türeli, çerçeve yasaya destek vereceklerini açıkladı. Düzenlemeyi bir “devlet meselesi” olarak gördüklerini belirten Türeli, terörün kalıcı şekilde sona erdirilmesi, silahların devre dışı bırakılması ve demokratik siyasetin güçlendirilmesi hedefleri doğrultusunda “evet” oyu kullanacaklarını ifade etti.

DEM Parti de düzenlemeyi “Cumhuriyet’in ikinci yüzyılında önemli bir adım” olarak değerlendirdi ve tüm milletvekillerine destek çağrısında bulundu.

Teklifin AKP, MHP, DEM Parti, CHP ve Yeni Yol’un oylarıyla kabul edilmesi bekleniyor. İYİ Parti ile Yeniden Refah Partisi ise düzenlemeye “hayır” diyeceğini açıkladı.

Uygulama için ön koşullar bulunuyor

Kanun teklifinin kabul edilmesi halinde düzenlemeler doğrudan yürürlüğe girerek uygulanmayacak. Öncelikle PKK/KCK ile bağlantılı yapıların kendilerini feshettiğinin ve kontrolündeki silahları teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi gerekecek.

Söz konusu tespitin Milli Güvenlik Kurulu tarafından teyit edilmesi ve Resmî Gazete’de yayımlanmasının ardından altı aylık başvuru süreci başlayacak.

Düzenleme; örgüt kurma, örgütü yönetme, örgüte üye olma, yardım etme, propaganda ve finansman suçlarını kapsıyor. Üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezası gerektiren suçlara ilişkin soruşturma ve kovuşturmaların beş yıl, 15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren suçlara ilişkin süreçlerin ise 10 yıl ertelenmesi öngörülüyor.

Kasten öldürme suçları ile Haziran 2005’ten önce işlenen ve müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren suçlar ise düzenlemenin kapsamı dışında bırakılıyor.

Görüşmeler üç güne yayılabilir

TBMM Genel Kurulu, teklif üzerindeki görüşmeler tamamlanıncaya kadar çalışmalarını sürdürecek. Görüşmelerin bugün tamamlanamaması durumunda 11 Ağustos Salı günü, ihtiyaç duyulması halinde ise 12 Ağustos Çarşamba günü devam edilmesi planlanıyor.

Çerçeve yasanın kabul edilmesinin ardından TBMM’nin 1 Ekim tarihine kadar tatile girmesi öngörülüyor.